Erinarsuutit ilaat nuimasut akornanniilernissaminnut piffissamik atuisarput. Renata Floresip “LAMBRASCHA” apriilimili saqqummersippaa, qaammatillu arfineq-marluk qaangiuttut WorldWidePop Top 100-imut iserpoq. Tusarnaaraanni sooq taamaannersoq paasinartupilussuuvoq. Quechuatoorluni rappit dronningiata incat oqaasii Sydafrikamiut Amapiano-groove-annut akuleruppai, log drumillu drop-ia siulleq 1:05-imi appikkaangat oqaatsimik ataatsimilluunniit paasisimanngikkaluaraanniluunniit niaqqut aalalersarput. Sapaatip-akunnerani matumani Guardianip ilanngutassiortoq Ayacuchomut aallartippaa taassuma oqaluttuarisaanera oqaluttuariniarlugu, taamaattumik maanna malinnaalersinnaavutit.
Renata Flores kinaava?
Renata Flores 25-nik ukioqarpoq Perullu kujasissuani Andesiniittumit Ayacuchomeersuuvoq. Quechuatoorluni erinarsortarpoq rappillunilu. Tassa incat oqaasii, Sydamerikamilu nunap inoqqaavisa oqaasiini atorneqarnerpaat, Andesit qaqqarsoqarfii atuarlugit 8 millionit missaannik oqalunneqartut, taakkulu affaat Perumiillutik. Angajoqqaavisa oqaatsinik taakkuninnga ilinniartinngisaannarsimavaat. Namminneq peroriartornerminni Quechuatoorneq nikagineqarnermik kinguneqartarpoq, panitsillu tamanna aqqusaassanngikkaa kissaatigaat. Taamaattumik nammineq aanaaqqiimini ilinniarniarluni aalajangerpoq.
Tamanna sukkasuumik iluatsippoq. 14-inik ukioqarluni aanaaqqiimi ikiuinerisigut Michael Jacksonip “The Way You Make Me Feel” Quechuanut nutserpaa, coverialu Latinamerikami tamarmi siaruapiloortorujussuuvoq. Internetimi nuimanerinnaanani trap, rap, hip-hop reggaetonilu tunngavigalugit nipilersortartutut ingerlaqqippoq, Andesimiut nipilersuutaat beatit ataani tusarsaallugit. The New York Timesip 2020-mi Perumi Quechuatoorluni rappit dronningianik taavaa, albumialu siulleq, Isqun (Quechuatoorluni “qulingiluat”), 2021-mi saqqummerpoq. 2026-mi Europami tusarnaartitsiartorluni angalavoq, Oslomi, Bruxellesimi, Berlinimi Barcelonamilu tusarnaartitsilluni Spaniamilu Festival Borealimi peqataalluni, aallannginnerminilu Limami kisimiilluni tusarnaartitsinini siulleq ingerlallugu.
“Quechuatoorlunga erinarsoraangama pilluartutut kiffaanngissuseqartutullu misigisarpunga,” Guardianimut oqarpoq. Anaanaa, Patricia Rivera, aamma managereraa.
Kachnanikuraqmi: “suli maaniippugut”
Flores albumini aappassaa, Kachnanikuraqmi, naammassilerpaa. Ateq Quechua-tut isumaqarpoq “suli maaniippugut”, namminerlu oqarpoq inuusuttunut neriuuteqarnermik, pinertussuseqarnermik kinaassuseqarnermillu oqariartuuteqartoq. Ateq oqaluttuarisaanermik tunuliaqutaqarpoq. Ayacucho 1980-ikkunni 90-ikkunnilu Shining Path-ip Perullu isumannaallisaasui akiuummata qitiusumik inissisimavoq. Taamani nuna tamakkerlugu inuit 70.000-ingajaat toqutaapput, ilaqutariillu, soorlu aanaakkui, angerlarsimaffimminnit qimaatinneqarlutik. Decembarimi 2022-mi Ayacucho-mi sakkutuut akerliussutsimik takutitsisunut aallaasersormata inuit qulit toqutaapput, albumimilu nutaami toqutaasut ilaqutaannut erinarsuuteqarpoq.
Nipilersornikkuttaaq aallarnisagaa suli uumavoq. Maanna Ayacucho-mi inuusuttorpassuit Quechua-tut immiussisarput, producerillu Kayfex-ip, 2023-mi Latin Grammy-mik pissarsisup, Flores “aqqutissiuussisut pingaarnerit ilaattut” taavaa. Nipilersornikkut malittaaq taanna allaaseraarput uani Singing in Quechua: Renata Flores and Q’pop.
WWP-p naliliinera
- Erinarsuut: “LAMBRASCHA” naatsuuvoq eqittorlu, streamingimi minutsit marluk ataallugit sivisussuseqarluni, hook-ertaa spanskisut erinarsorneqarpoq versinilu Quechua-tut spanskisullu paarlakaajaallutik. Fansit naammagittaalliuutituaraat naajaarpallaartarnera.
- Nipaa: Amapiano, Sydafrika-mi house, log drum-ip itisuumik nipilimmik nipitussutsimigullu allanngorartumik tunngaveqartoq. Floresip groove ima malinnaaffigilluartigineraa allaat inunnguuseralugu pikkoriffigigaa, drop-illu marluk (1:05 aamma 1:43) DJ-t utaqqisassaraat.
- Isikkua: Annoraamineq aappalaartoq inoqajuitsumi sioqqat qaqqaasut qulaanni erfalasoq, suleqatigiit sioqqani qitittut, skateboardertartut nunasiaataanerup nalaani illorsuit isuaariaasigut ingerlaartut, Floresilu perlaajalik, siutermiutalinnik ammalortunik sølviusunik aamma Andesimeersunik annoraaminernik atisalik. Assit tamaasa pisoqqat nutaallu naapiffittut ipput, nipilersuutitulli.
- Saqqummersitaq: 23. apriili 2026-mi saqqummerpoq, Altafonte aqqutigalugu siammarterneqarluni, videolu pisortatigoortoq 400.000-ingajannik isiginnaarneqarsimavoq.
- Naliliineq: Quechua Amapiano-mut akugaanni soorlumi taamaattuarnissaa destined-iusimasoq. Tamanna Kachnanikuraqmi-mut aqqutaappat, albumi qilanaarisassaavoq.
Fansit qanoq allappat
Videop pisortatigoortup ataani kommentit (sisamaat eqqaassanngikkaanni spanskisuumit nutserneqartut):
- “Ukiuni arlalinni malinnaaffigisimavakkit, ilisarnaatigisallu annaanngisaannarpat. Maani Peru-mi erlinnartuutivut ilagaat.” – @anyeloarts2509
- “Nunatsinni nalorninartorpassuaqartillugu anoraasuartut nutaatut ipputit.” – @vittoriom.c.n.6470
- “Minutsit marluk eqqumiitsuliornermik ulikkaartut.” – @karelyleandres9797
- “Neriuppunga ullut arlaanni USA-mi tusarnaartitsisutit takujumaarlutit!” – @tf245yay
- “Tusarnaaraangakkit Andesit eqqaasarpakka. Ataatama nunaqarfia Ayacucho inuullili!” – @roxanapariona23
Paasissutissanik pissarsiffiit
- The Guardian: The Quechua rapper and an artistic movement reclaiming language of the Incas (18 Nov 2026)
- Música Independiente Perú: Renata Flores lleva el quechua y la música andina a Europa (29 Jun 2026)
- Andina: Renata Flores, “El rap tenía que escucharse en quechua”
- El Peruano: Renata Flores, la reina del rap quechua, presenta Isqun
- TRT Español: De Ayacucho para el mundo, Renata Flores
- Wikipedia: Renata Flores