Kazakh ဟာ ကမ္ဘာ့နားကြပ်တွေထဲမှာ ခေတ်စားနေပါတယ်။ ဇွန်လက Astana Times က တခြားတိုက်ကြီးတွေက နားထောင်သူတွေကို စကားလုံးတစ်လုံးမှ နားမလည်တဲ့ သီချင်းတွေကို ချစ်လာအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ အနုပညာရှင် ခြောက်ဦးကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး အဲဒီစာရင်းကို ဖွင့်ရမယ်ဆိုရင် Dimash Qudaibergen နဲ့ ဖွင့်ခဲ့ရပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးရက်က အဲဒီစာရင်းထဲက အသက်အငယ်ဆုံး အသံပိုင်ရှင်က သူ့ရဲ့ သီချင်းသစ်ကို ထုတ်လိုက်ပါတယ်။ dudeontheguitar ရဲ့ “qonaqta” ဟာ နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်က qazaq indie label ကနေ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး သူ့ video ဟာ စနေနေ့ မကုန်ခင်မှာ views ၉၀,၀၀၀ ကျော်သွားပါပြီ။
Dimash က တံခါးကို ဖွင့်ပေးခဲ့တယ်
၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၅ ရက်နေ့မှာ Dimash ဟာ Madison Square Garden မှာ headline လုပ်တဲ့ ပထမဆုံး Kazakh အနုပညာရှင် ဖြစ်လာပါတယ်။ သူက နိုင်ငံတော်သီချင်း ဆိုခဲ့ပြီး dombra ကို ကောက်ကိုင်ကာ New York ကို သူဘယ်သွားသွား သူက Kazakh ဖြစ်ပြီး အဲဒီယဉ်ကျေးမှုကို ကမ္ဘာနဲ့ မျှဝေမယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ သုံးရက်အကြာမှာ သူက Mexico မှာ ရှိနေပြီး အဲဒီမှာ ရှိုးနှစ်ခုက ရှစ်မိနစ်အတွင်း လက်မှတ်ကုန်သွားခဲ့ပါတယ်။ သူ့ပရိသတ်တွေက သူတို့ကိုယ်သူတို့ Dears လို့ ခေါ်ကြပြီး သူတို့ပြတဲ့ မေတ္တာကြောင့် သူရွေးချယ်ခဲ့တဲ့ နာမည်ဖြစ်ကာ တရုတ် ရှိုး Singer မှာ သူ့ကို တွေ့ပြီးနောက် ပေါ်တူဂီ အဆိုတော် Lara Aleixo က Kazakh ကို ကိုယ်တိုင် သင်ယူခဲ့ပြီး ချီလီနိုင်ငံ O’Higgins ဒေသက အမျိုးသမီးတစ်ဦးက အွန်လိုင်း သင်ခန်းစာတွေကနေ dombra ကို နှစ်နှစ်ကြာ သင်ယူခဲ့တာက သူတို့ကြောင့်ပါ။ Dimash က အဲဒီဘာသာစကားဟာ arena ကို ဖြည့်နိုင်တယ်ဆိုတာ သက်သေပြခဲ့ပါတယ်။ မျိုးဆက်သစ်တွေကတော့ club ကို ဖြည့်နိုင်တယ်ဆိုတာ သက်သေပြနေကြပါတယ်။
မြေအောက်လမ်းကနေ “qonaqta” အထိ
dudeontheguitar ရဲ့ အမည်ရင်း Nurbek Elemes ပါ။ သူက Almaty ရဲ့ မြေအောက်လမ်းတွေမှာ busking လုပ်ရာကနေ စခဲ့ပြီး လမ်းပေါ်မှာ နှစ်နှစ်လောက် နေပြီးနောက် Õzen အဖွဲ့က သူ့ကို ကြားခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ “kelmid” ဟာ သူ့အကျော်ကြားဆုံး သီချင်းတွေထဲမှာ ရှိနေဆဲပါ။ သူ့ကို indie pop အောက်မှာ ထည့်သွင်းကြပေမယ့် သူက experimental hip-hop နဲ့ rap လည်း လုပ်ပြီး နားထောင်သူတွေက သူ့ကို Tyler, the Creator နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြပါတယ်။ dododowson နဲ့ တွဲဖက်ထားတဲ့ အချိန်နဲ့ ခေတ်သစ်ဘဝက သင့်အပေါ် အတင်းအကြပ် ချမှတ်တဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေအကြောင်း သူ့သီချင်း “Barajatr” ဟာ views ၇၀၀,၀၀၀ ကျော်သွားပြီး Cili နဲ့ တွဲဖက်ထားတဲ့ “deimın” ကလည်း အနီးကပ်လိုက်နေပါတယ်။
“qonaqta” ဆိုတဲ့ သီချင်းနာမည်က ဧည့်သည်လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ ကာဇက်စကားလုံး qonaq ကနေ ဆင်းသက်လာတာပါ။ နှစ်မိနစ်လေးဆယ်စက္ကန့်စာ ဒီဗီဒီယိုကို သူ့ရဲ့ tags ဖိုင်မှာ UK garage နဲ့ Kazakh pop အောက်မှာ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ သီချင်းကို သူကိုယ်တိုင်ရေးပြီး Pavel Petrenko နဲ့အတူ ရေးစပ်ခဲ့သလို၊ mix လည်း လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ Tumarbeq ဒါရိုက်တာနဲ့ qazaq indie မှ ထုတ်လုပ်ပြီး Ala Studio X ပါဝင်တဲ့ ဒီဗီဒီယိုက ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ထုတ်လုပ်မှုတစ်ခုပါ — Fortis ရဲ့ choreography၊ အကသမား ငါးယောက်၊ costume အဖွဲ့နဲ့ ရိုက်ကူးမှုအတွက် အထူးလုပ်ထားတဲ့ headpiece တစ်ခုပါဝင်ပါတယ်။
ကျန်တဲ့အတန်း
ဒီ roundup တစ်ခုတည်းက Kazakh pop ဘယ်ကို ဦးတည်နေလဲဆိုတာ ပြသတဲ့ မြေပုံတစ်ခုပါ။ Ayau ရဲ့ “Sybyrlaiyn <3” က ပြည်တွင်း chart နဲ့ Spotify Viral 50 မှာ ထိပ်ဆုံးရောက်ခဲ့ပြီး Sydney Sweeney က သူ့ရဲ့ “Kõzder” ကို Instagram story မှာ တင်ခဲ့ကာ Young Sheldon က Iain Armitage က သူ့ရဲ့ “Kel Kel” သံပြိုင်ကို ကင်မရာရှေ့မှာ သီဆိုခဲ့ပါတယ်။ Yenlik က Billie Eilish နဲ့ Tyla တို့ရဲ့ YouTube စင်ဖြစ်တဲ့ COLORS မှာ ဖိတ်ခေါ်ခံရတဲ့ ပထမဆုံး ကာဇက် အနုပညာရှင် ဖြစ်လာပါတယ်။ Sadraddin ရဲ့ ကာဇက်နဲ့ တူရကီ ဘာသာနှစ်မျိုးနဲ့ “Melodrama” က YouTube views ၉၁ သန်းကို ကျော်ခဲ့ပါပြီ။ ကာဇက်စတန်ပြင်ပအထိ ပရိသတ်ရှိတဲ့ boy band Ninety One ရဲ့ သီချင်းတွေက Taraz မှာ အင်္ဂလိပ်စာ သင်ခဲ့ဖူးတဲ့ အမေရိကန်သား Evan Allen ကို ကာဇက်စကားကို သီချင်းစာသားတစ်ကြောင်းချင်း သင်ပေးခဲ့ပါတယ်။
“qonaqta” ကို press play လုပ်လိုက်ရင် သင်က ပါတီမှာ ဧည့်သည်တစ်ယောက် ဖြစ်သွားပါပြီ။ ဒါက ဘာသာပြန်ဖို့ စောင့်မနေတော့တဲ့ scene တစ်ခုရဲ့ အသံပါ။
Sources
- The Astana Times: Singing in Kazakh, Winning Hearts Worldwide
- Tengri Life: Казахский язык в наушниках планеты. Шесть артистов, влюбивших мир в нашу музыку
- The Astana Times: Dimash meets cultural leaders following Madison Square Garden triumph
- Global Voices: What explains the global stardom of Dimash Qudaibergen?
- WE Project: dudeontheguitar on his career, inspiration and songwriting